Loading...

3 món ăn Tết Đoan Ngọ không thể thiếu trong mỗi mâm cúng

Tết Đoan Ngọ hay còn được gọii là Tết Đoan Dương thường diễn ra vào ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch hàng năm. Đây là một ngày lễ khá lâu đời trong văn hóa dân gian phương Đông và diễn ra ở một số nước châu Á như Trung Quốc, Hồng Kông, Đài Loan, Triều Tiên, Nhật Bản và Việt Nam.

Người ta thường gọi đây là Tết Đoan Ngọ bởi Đoan nghĩa là mở đầu, ngọ là khoảng thời gian từ 11 giờ sáng tới 1 giờ chiều. Theo triết lý y học của Đông phương thì hỏa khí (thuộc dương) của trời đất và trong cơ thể của con người trong ngày Đoan ngọ đều lên đến tột bậc.

Ở Việt Nam, ngày tết Đoan Ngọ được xem như là ngày tết “Giết sâu bọ” vì ngày này mang  ý nghĩa đậm đà bản sắc văn hóa Việt Nam. Theo quan niệm truyền thống của người Việt, vào ngày mùng 5/5 âm lịch thường xuất hiện nhiều sâu bọ và nhiều mầm bệnh sinh trưởng bên trong cơ thể của con người nên vào ngày Tết Đoan ngọ thì thường phải diệt trừ chúng bằng các món ăn.

Mâm cỗ cúng Tết Đoan Ngọ thường được tiến hành vào khung giờ chính Ngọ ngày 5/5 Âm lịch. Để mâm cỗ cúng được đủ đầy và trang trọng nhất, Món ngon hôm nay sẽ chia sẻ tới quý độc giả 3 món ăn Tết Đoan Ngọ không thể thiếu như rượu nếp, bánh tro và hoa quả.

1.Rượu nếp

Rượu nếp có thể được coi là món ăn quan trọng nhất và không thể thiếu vào tết Đoan Ngọ. Bởi theo quan niệm dân gian của người Việt, vị nồng, thơm của cơm nếp kết hợp với men cay của rượu sẽ có  tác dụng đặc biệt giúp loại bỏ những loài ký sinh trùng, mầm bệnh có hại cho cơ thể con người.

Loại gạo thường được người làm lựa chọn để nấu cơm rượu nếp đó là những hạt nếp cẩm, hoặc nếp cái hoa vàng. Còn về phần rượu nếp thì người Việt thường nấu từ xôi nguyên hạt và sau đó ủ trong vòng ba đến bốn ngày để cho lên men rồi chắt phần nước chính là rượu.

Cũng tùy theo từng vùng miền khác nhau mà cách chế biến cơm rượu nếp cũng sẽ rất khác biệt. Ở các tỉnh, thành miền Trung, cơm rượu nếp được ép thành từng khối, còn cơm rượu nếp của người miền Nam lại được viên thành những viên tròn, vừa miệng. Cả hai cách làm này đều khác hoàn toàn so với cơm rượu nếp rời của người dân miền Bắc.

Nguyên liệu cần chuẩn bị cho món cơm rượu nếp:

– Gạo nếp cẩm hoặc gạo nếp: 1 kg
– Men ngọt: 2 viên
– Đường, miếng vải sạch
Lưu ý:
– Cách chọn gạo: Khi mua thì bạn lựa các hạt nếp to tròn đều nhau, không bị bể hoặc vỡ hạt để khi nấu, nếp sẽ không bị nhão. Ngoài ra, bạn có thể chọn loại nếp còn chưa loại hết lớp vỏ trấu bên ngoài vì đây là lớp đem lại rất nhiều vitamin B cần thiết để tăng cân và phục hồi làn da.

– Cách chọn men ngon: Chọn men còn sáng màu và có hương thơm nhẹ vì đây là những loại men còn mới, chưa bị mốc ẩm. Bạn cũng nên cân bằng lượng men dùng khi ủ cơm rượu, cụ thể là cứ khoảng 1kg nếp sẽ dùng 1 viên men 50g.

Hướng dẫn cách làm cơm rượu nếp:

– Nếp cẩm vo sạch, ngâm qua đêm. Cho nếp vào nồi đồ chín. Khi nếp chín, cho ra mâm, chờ cơm nguội.

– Giã hoặc nghiền men nhuyễn.

– Chuẩn bị 1 nồi hấp to, cho nếp cẩm đã chín vào.

– Cứ 1 lớp cơm lại rắc một lớp men phủ lên. Lưu ý sử dụng cơm nếp đã nguội mới rắc men.

– Trên cùng ủ lớp lá sen rồi bọc kín lại. Đặt nồi ở nơi kín gió và ủ trong 3-4 ngày. Cơm rượu nếp đạt là khi thấy cơm có nước chảy ra, khi ăn có vị ngọt và có mùi thơm đặc trưng của rượu. Bạn có thể bắt đầu kiểm tra từ ngày thứ 2 để biết cơm đạt hay chưa nhé.

2. Bánh tro

Một món ăn khác cũng rất quan trọng và không thể thiếu vào ngày Tết “Giệt sâu bọ” đó chính là Bánh tro. Đặc biệt, ở mỗi tỉnh, vùng miền, loại bánh này còn được biết đến với nhiều tên gọi khác nhau như là bánh ú tro, bánh âm, bánh gio, bánh nẳng,…

Bánh tro truyền thống của người Việt thường có màu vàng đậm và làm nên bởi một loại gạo nếp đặc biệt. Loại gạo nếp này được ngâm với nước tro của các loại cây khô được đốt bằng củi, sau đó gói trong lá chuối rồi đem luộc.

Về phần nhân, bánh tro có thể mặn, ngọt hoặc thậm chí không có nhân nhưng vẫn có hương vị rất đặc biệt và thơm ngon. Để tăng thêm hương vị, bánh tro thường ăn kèm với đường hoặc mật. Và cũng tuỳ từng vùng miền  lại có một kiểu gói bánh khác nhau,  nơi thì gói bánh tro thành hình thuôn dài, nơi lại gói thành hình chóp tam giác.

Món bánh tro rất mềm mại, hương vị nhẹ vô cùng thanh mát và không ngấy. Loại bánh này thường có màu từ vàng nhạt đến nâu sẫm được tạo nên bởi loại nước tro mà người chế biến sử dụng.

Để làm nên những chiếc bánh tro thật ngon và hoàn hảo, người làm bánh thường rất trau chuốt, tỉ mỉ và kỹ càng ở từng khâu khác nhau. Từ việc chọn gạo nếp phải thật đều đến khâu gạn nước tro, sau đó rửa sạch rồi mới gói, luộc và cuối cùng thành quả là những chiếc bánh tro thơm phức. Ngày 5 tháng 5 âm lịch vào dịp đầu hè nên được thưởng thức thứ bánh thanh mát, tươi ngon như vậy thì vô cùng tuyệt vời.

3. Hoa quả

Bất kỳ ngày tết, lễ nào thì theo truyền thống của người VIệt, thì trên ban thờ lúc nào cũng phải có một mâm quả dâng lên bàn thờ tổ tiên.

Vào Tết Đoan Ngọ, theo quan niệm khi xưa, nếu ăn các loại trái cây đầu mùa như mận, vải, xoài, chôm chôm, dưa hấu,…sẽ giúp tiêu trừ các loại mầm bệnh có hại cho sức khỏe của con người. Không chỉ có thế, các loại trái cây đầu mùa còn thể hiện những mong muốn của người nông dân về một mùa hoa quả bội thu, hoa trái phát lộc và sinh sôi nảy nở.

Ở miền Bắc thì những loại quả điển hình của mùa hè như mận, vải, đào đều không thể thiếu trong mâm cúng Tết Đoan Ngọ của mỗi gia đình.

Với những chia sẻ về 3 món ăn không thể thiết ngày Tết Đoan Ngọ, Món ngon hôm nay hy vọng sẽ giúp các độc giả có thể chuẩn bị được những mâm cúng thật đủ đầy và trang trọng nhất.

Theo Quỳnh Anh (Monngonhomnay.com)

Related Post